ဂ်ဴနီယာ မွတ္စုမ်ား

Finally, I am back in Yangon. wow! I am very happy. But I know I have many things to overcome with the environment changes (my environment, not the global warming). The first problem is time. I need to attend 9 to 4 every weekday plus 3 hours on the bus and it’s exhausting. You may said I’ve many complaints but it’s not like that. I can’t keep my hard feelings inside.

After serving nearly 2 years in that rural town, I understand how much lives can be different from each others. For most of them there, dreams are only meant to be in sleeping. Everything is going simultaneously. The best hope for them is to get a regular job. I thought how to help them and I decided to donate books for them, like a library. I bought a bookshelf there and donated to the hospital. I told my idea to my relatives and they willingly promised to donate a certain amount monthly to buy books. Now I have sent two batch of books to that town.

I also want to buy my own domain. I’ve forgot almost every knowledge about website publishing so I will have to learn again. But it will be only done after my basic science course. I will because I m fond of writing. Sharing relieves my stress. 

CURB-65 is the criteria used to predict the mortality for community-acquired pneumonia and infection of any site.

It is composed of

- Confusion of new onset

- Serum Urea level more than 7mmol/L (20mg/dl)

- Respiration rate more than 30 times/minute

- Blood pressure - systolic BP less than 90 or diastolic pressure less than 60 mmHg

- AGE - >65 years.

Each scores a point and maximum is 5.

Depend on CURB-65 score, we can determine what intervention we should take.

if the score

0-1 - considered home treatment

2 - considered closely supervised OPD treatment or admission for inpatient

3 - must admit

4-5 indicated for intensive treatment.

I am sharing this just for junior doctors to be recalled. but one should keep in mind that every doctor should make decisions according to the hospital guidelines and own experiences.

Reference:

Davidson’s Principle of Internal Medicine:

သူငယ္ခ်င္း တစ္ေယာက္က ေရးဖူးတယ္။ ဘဝကို ခဏ ခဏ အသစ္ ျပန္စေနရတာက သူ႔ဘဝက အခ်ဳိးအေကြ႕ေတြ မ်ားလုိ႔ပါ တဲ့။

ဂ်ဴနီယာ ကေရာ။ ဂ်ဴနီယာကေတာ့ ဘယ္အခ်ိန္ ဘယ္ခ်ိဳးရမလဲ မသိေအာင္ လမ္းေပ်ာက္ေနသူပါ။ လမ္းတစ္လမ္းကို ေရြးၿပီး ေလွ်ာက္ပါေတာ့မယ္ ဆံုးျဖတ္ၿပီးတာေတာင္မွ ေဘးပါတ္ဝန္းက်င္ကိုလည္း သိပ္မလြန္ဆန္ခ်င္၊ ကိုယ္တုိင္က လမ္းသစ္ေလွ်ာက္ဖို႔ ေၾကာက္ရြံ႕တတ္ နဲ႔ တံု႕ေႏွးေနခဲ့တာ ဒီေန႔အထိပါပဲ။

ဂ်ဴနီယာရဲ့ ဒႆနကေတာ့ ဘဝဆိုတာ ျဖစ္ခ်င္တာ ျဖစ္ရမွ တန္တယ္ လို႔ ခံယူထားတာပါ။ ကိုယ့္စံနဲ႔ ကုိယ္ကေတာ့ အခုအခ်ိန္ ထိ ျဖစ္ခ်င္တာ ဘာျဖစ္ခဲ့သလဲ ျပန္ၾကည့္ရင္ ဒုတိယ ဦးစားေပးေတြသာ ျဖစ္ေနတုန္းပဲ ဆိုတာ ေတြ႕မိတယ္။ အလုပ္အကုိင္က အစ၊ ေနခ်င္တဲ့ ဘဝပံုစံက အလယ္၊ လူမႈဆက္ဆံေရးက အဆံုး တစ္ခုမွ ကုိယ္ျဖစ္ခ်င္ခဲ့တာေတြနဲ႔ မတုိက္ဆုိင္ႏုိင္ခဲ့ဘူး။ ျဖစ္သင့္တာေတြနဲ႔ ျဖစ္လာတာေတြပဲ ရွိေနတယ္။

တစ္ခ်ိန္က ကြန္ပ်ဴတာေရွ႕မွာ ထုိင္ၿပီး နည္းပညာေပါင္းစံုကို ဟုိစပ္စပ္ ဒီစပ္စပ္ လုပ္ခဲ့ဖူးေပမယ့္ အခုေတာ့ ဖုန္းေတာင္မွ အဆင္မေျပတဲ့ ေနရာ ေရာက္ေနရသူဆိုေတာ့ တစ္ခါတစ္ခါ ခြင့္ရမွပဲ အင္တာနက္ေပၚ လာႏုိင္ေတာ့တယ္။ အင္တာနက္လည္း ေကာင္း မီးလည္းလာမွပါ။ လုပ္ခ်င္တာေတြေတာ့ အမ်ားႀကီးပဲေပါ့။ ဒီတစ္ခါ ဘြဲ႕လြန္ ေအာင္ခဲ့ရင္ေတာ့ ရန္ကုန္မွာ ျပန္လာတက္ရေကာင္းပါရဲ့။ အဲဒီအခါက်ရင္သာ ….

တကယ္ကို အမ်ားႀကီးပါ။ တန္ေဆာင္းတစ္ခုလံုးကို ျပည့္လို႔။ စာရြက္ေလးေတြ ကုိယ္စီကိုင္လို႔။ ရင္တုန္သူေတြလည္း ရင္တုန္ေနၾကမွာပဲ။ တစ္ခ်ဳိ႕ကေတာ့ ေသြးလွဴရွင္ကဒ္ေလးေတြကို ဂုဏ္ယူစြာ ကုိင္လို႔။ မနက္ ၇ နာရီကတည္းက လာေစာင့္ေနၾကသူက အမ်ားစု။ တစ္ခ်ိဳ႕လည္း တုိက္ဆုိင္၍ လွဴၾကသည္။ အေရအတြက္က ၁၄၀၀ ေက်ာ္။

ဒီေန႕ ေရႊတိဂံု ဘုရား ရင္ျပင္ ေအာင္ေျမေထာင့္မွာ ၈ႀကိမ္ေျမာက္ ေသြးလွဴပြဲ က်င္းပတာပါ။ တကယ္ကို အားရစရာ၊ ၾကည္ႏႈးစရာ၊ သာဓုေခၚစရာ အလွဴပြဲပါ။ အသင္းအဖြဲ႔အလုိက္ေရာ တစ္ဦးခ်င္းေရာ တစ္ခ်ိဳ႔လည္း ေရႊလက္တြဲလို႔၊ နယ္က လာသူေတြလည္း ပါသည္။ ဒီေန႔ကို လွဴခ်င္လြန္းလို႔ သႀကၤန္ရက္ေတြမွာ အိမ္တြင္းေအာင္းေနရတာ ဆိုသူကလည္း မရွား။

ေသြးအားနည္းသူ၊ ေသြးေပါင္နည္းသူ မ်ားသူ၊ အရက္ေသာက္ထားတာ မၾကာေသးသူ၊ ေသြးလွဴရက္ မျပည့္ေသးသူ၊ ေပါင္မျပည့္ေသးသူ စသည္ျဖင့္ စစ္လုိက္ ပယ္လုိက္ျဖင့္ ေနာက္ဆံုးရလုိက္သည္ကား ၈၃၉ ပုလင္း။ တကယ္ကို အားရစရာ ျဖစ္သည္။ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕က လူနာေတြအတြက္ ဒီလူေတြ အသားအနာခံ၊ ကုိယ့္ဆီက ေသြးကို ေဖာက္ေပးေနသည္ကိုမွ ၾကည္ႏွဴးေလးစားဖြယ္ မဟုတ္ဟု ဘယ္သူေျပာႏုိင္ပါဦးမလဲ။

ဂ်ဴနီယာကေတာ့ ေသြးေပါင္ခ်ိန္တုိင္းတဲ့ အလုပ္မွာ ဝင္ကူ႐ံုသာ ျဖစ္သည္။ အမ်ဳိးသား ေသြးဌာနမွ ဆရာဝန္ ဆရာမ ဓါတ္ခြဲ ကၽြမ္းက်င္သူ ဝန္ထမ္းမ်ားကလည္း မေမာမပန္း မနက္ ေစာေစာမွ ညေန ၄နာရီခြဲ အထိ ဆက္တုိက္ ကိုယ္တာဝန္က်ရာ အားႀကိဳးမာန္တက္ လုပ္ၾကသည္မွာ အားရစဖြယ္။

ကင္မရာ မပါသြားသျဖင့္ ဖုန္းေလးနဲ႔ပဲ ရုိက္လုိက္ရသည္။ အမ်ားႀကီးလည္း မရုိက္ျဖစ္ပါ။

ကဲ … ဒီေန႔ မလွဴျဖစ္လုိက္သူမ်ားလည္း အမ်ဳိးသား ေသြးဌာနမွာ ႐ံုးဖြင့္ရက္ေတြ သြားလွဴလို႔ ရတယ္ေနာ္။

အဲ .. အရက္ကိုေတာ့ မလွဴခင္ အနည္းဆံုး တစ္ပါတ္၊ ေကာင္းတာေတာ့ တစ္လေလာက္သာ ေရွာင္ထားလုိက္။ ၆လအတြင္း နားေပါက္ေဖာက္ထား၊ ေဆးမင္ေၾကာင္ ထုိးထားရင္လည္း ေျခာက္လေက်ာ္မွ လွဴၾကပါ။ ေသြးအားစစ္တာကေတာ့ လွဴဖုိ႔သြားမွ စစ္လုိ႔ရပါတယ္။ ေသြးေပါင္ခ်ိန္ကေတာ့ အနီးက ေဆးခန္းေတြမွာ ခ်ိန္ၿပီး လွဴလို႔ ရမရ ေမးလို႔ရတယ္။

ေရႊတိဂံု ဘုရားမွာေတာ့ ေသြးလွဴပြဲကုိ တစ္ႏွစ္ သံုးႀကိမ္ ေလးလျခား၍ ႏွစ္ဆန္းတစ္ရက္ရက္၊ ၾသဂုတ္လ နဲ႔ ဒီဇင္ဘာလေတြမွာ က်င္းပသြားမွာ ျဖစ္တယ္လို႔ သိရတယ္။ တစ္လႀကိဳၿပီး ဘုရားေပၚမွာ ေၾကျငာထားမွာ ျဖစ္လို႔ ႀကိဳၿပီးလည္း စာရင္းေပးလို႔ ရပါတယ္။

သႀကၤန္ ေရာက္ခါနီးၿပီ။

အသက္ပဲ ႀကီးလာလို႔လား မသိ။ သႀကၤန္ဆိုတာ မေပ်ာ္တတ္ေတာ့ပါ။ ငယ္ငယ္တုန္းက သႀကၤန္ကေတာ့ အလြန္ ေပ်ာ္စရာေကာင္းသည္။ ငါးပိႆာဝင္ ေရပံုးကို ေက်ာပိုးအိတ္ထဲထည့္ ေရျပြတ္တစ္ေခ်ာင္းနဲ႔ ရပ္ကြက္ခ်င္း စစ္ခင္းၾကမလား။ အိမ္ေရွ႕မွာပဲ ေရပံုးခ် ႏုိ႔ဆီခြက္ တစ္လံုးနဲ႔ ခြက္ေစာင္းခုတ္ၾကမလား။ ဒါမွမဟုတ္ ရပ္ကြက္က စတုဒီသာ ေကၽြးတဲ့ေနရာမွာ ကူသလုိလိုနဲ႔ အားတုိင္း ႏႈိက္စားၾကမလား။ ကေလးေတြရဲ့ လုပ္စရာ ေတာ္ေတာ္မ်ားေပသည္။

ညဆိုရင္လည္း သံခ်ပ္လုိက္ၾကည့္ရသည္မွာ အေမာ။ နာမည္ႀကီး သံခ်ပ္ေတြ ကိုယ့္အိမ္နားက မ႑ပ္မွာ ဝင္တဲ့ေန႔ဆိုရင္ ညေနငါးနာရီ ကတည္းက ေနရာလုရသည္မွာ ေပ်ာ္စရာ။ သံခ်ပ္ကားေတြ မလာခင္ ယိမ္းသမေတြ ၿပိဳင္ၾကတာလည္း ၾကည့္လို႔ ေကာင္းမွေကာင္း။ တခ်ဳိ႕သံခ်ပ္ေကာင္းရင္ မိုးလင္းခါနီးမွ လာရင္ေတာင္ ေစာင့္ၾကည့္ၾကသည္။ စာေမးပြဲေတြ က်ဴရွင္ေတြ မရွိတဲ့ အခ်ိန္ အိမ္ကို ကူစရာ မလိုတဲ့ အခ်ိန္ဆိုေတာ့ အိမ္ကလည္း ေပးၾကည့္ၾကသည္။

အခုေခတ္ ကေလးေတြကေတာ့ ဒါမ်ဳိးေပ်ာ္စရာ ရွိပါဦးမလား။ ေရပက္ခံကားေတြက ကမာရြတ္၊ တာေမြ မ႑ပ္ေတြမွာ အခ်ိန္ကုန္ေနခ်ိန္ ရပ္ကြက္ထဲက ကေလးေတြကေတာ့ မျဖစ္မေန ထြက္ရေသာ လူႀကီးမ်ားသာ ပက္စရာ ရွိသည္။ ဒါမွ မဟုတ္လည္း အခ်င္းခ်င္း ေလာင္းၾကေပေရာ့။ ကားလမ္းေပၚမွာက်ေတာ့ ကားအရမ္းေမာင္းၾကခ်ိန္ ျဖစ္၍ အရင္လို လွည့္ပတ္ ပက္ဖို႔ေတာ့ အိမ္ေတြက စိတ္မခ်ခ်င္ၾကေတာ့။

သံခ်ပ္အဖြဲ႕ေတြ၊ ယိမ္းအဖြဲ႕ေတြလည္း အရင္လို မရွိၿပီ။ သႀကၤန္ညမ်ားသည္ ပူျပင္းေသာ ေႏြညမ်ားကဲ့သို႔ ပ်င္းေျခာက္ေျခာက္သာ ရွိေပသည္။ မဟုတ္ရင္လည္း သတင္းထဲက သႀကၤန္သတင္းေတြ ထုိင္ၾကည့္ေနရံုသာ ရွိသည္။

သႀကၤန္မွာ သိသိသာသာ မ်ားလာေသာ အရာမ်ား ရွိသည္။ သရုပ္ပ်က္ ဝတ္စားဆင္ယင္မႈ၊ အရက္ေသာက္သူမ်ားႏွင့္ အရက္ဆုိင္မ်ား ျဖစ္သည္။ သႀကၤန္မွာ ႀကိဳးတစ္ေခ်ာင္းေလာက္မွ မဝတ္ရင္ပဲ ေခတ္မမီေတာ့သေယာင္ သႀကၤန္ကို ပံုေဖာ္လာၾကသည္။ မိန္းကေလးေရာ ေယာက်္ားေလးမ်ားပါ မူးယစ္သည္ကို လုိင္စင္လုပ္ထားသလား မွတ္ရေအာင္ မူးၾက လုပ္ခ်င္တာ လုပ္ၾက မ်ားၾကသည္။ အရက္ဆိုင္မ်ားတြင္လည္း အသက္အရြယ္မေရြး က်ားမမေရြး စည္ကားကုန္သည္။

ဒီေတာ့ သႀကၤန္ဆိုတာ ဂ်ဴနီယာ အတြက္ေတာ့ ေပ်ာ္စရာမေကာင္းတာ မဆန္းေပ။ ဒီထက္ဆိုးသည္မွာ သႀကၤန္ ေလးရက္အတြင္း ဂ်ဴတီက်ရင္ေတာ့ စိတ္ညစ္ေအာင္ အလုပ္မ်ားေပသည္။ အမူးလြန္သူမ်ား၊ မေတာ္တဆ ထိခုိက္သူမ်ား၊ ရန္ျဖစ္သူမ်ား၊ ျဖင့္ လက္မလည္ေအာင္ ျဖစ္ေလ့ရွိသည္။ အဲဒီေတာ့ သႀကၤန္ဆိုတာ ဂ်ဴနီယာအတြက္ေတာ့ ရည္စားမေပ်ာက္ဘဲ မိႈင္ရေသာေန႔မ်ားသာ ျဖစ္ေလေတာ့သည္။

သူငယ္ခ်င္းတစ္ေယာက္ ျပန္လာတယ္။ သူ႔အလုပ္အေၾကာင္း ကုိယ့္အလုပ္အေၾကာင္း ေျပာၾက ဆိုၾကေပါ့ေလ။

ဒီမွာ ဘာ သတိထားမိလဲ ဆိုေတာ့ သူငယ္ခ်င္း စကားေျပာတာ ေတာ္ေတာ္ေကာင္းလာတယ္။ ဦးတည္ခ်က္လည္း ရွိတယ္။ အခ်ိတ္အဆက္ လည္း ရွိတယ္။ တကယ့္ ပညာတတ္တစ္ေယာက္ သူ႔ပညာကို ေဆြးေႏြးေနသလိုပဲ။ ကိုယ္လည္း ေလွ်ာက္ေျပာေနတာေတာ့ မဟုတ္ဘူးေပါ့။ သူ႔မွာ ရွိတဲ့ ယံုၾကည္မႈ ကိုယ္မွာ မရွိတာကို ေျပာတာ။

ဒါကေတာ့ အေၾကာင္းႏွစ္ခ်က္ေၾကာင့္လို႔ ကိုယ္ သံုးသပ္မိတယ္

တစ္အခ်က္ကေတာ့ ပါတ္ဝန္းက်င္ပဲ။ သူပတ္ဝန္းက်င္မွာက ဆရာဝန္က ဆရာဝန္အလုပ္ပဲ လုပ္ရတယ္။ ေလ့လာစရာ စာအုပ္ေတြလည္း ေလ့လာရတယ္။ အဲဒီ ေလ့လာခ်က္ေတြ အတုိင္းပဲ သူလုပ္ရတယ္။ ဥပမာ ႏွလံုးေရာဂါသည္ လာတယ္ ဆိုပါစို႔။ သူလုပ္စရာ ရွိတာက ECG ဆြဲ၊ ဓါတ္မွန္႐ိုက္၊ ေသြးစစ္ေဆး စရာရွိရင္ စစ္ေဆး။ ၿပီးရင္ ေတြ႕ရွိခ်က္အတုိင္း ေဆးေပး႐ံုပဲ။ ကို္ယ္တို႔ကေတာ့ ဒီလို မျဖစ္ေသးဘူးေလ။ ECG ဆိုတာ နယ္ၿမိဳ႕ေလးေတြမွာ မရွိႏုိင္ေသးဘူး။ ေသြးစစ္ဖို႔ဆိုတာကလည္း ေနရာတုိင္း မျဖစ္ႏုိင္။ တကယ္လို႔ ကိုယ္က ဒီလိုထင္လို႔ ေပးမယ္ စဥ္းစားရင္ေတာင္ ကိုယ္တာဝန္က်တဲ့ေဒသမွာ ဝယ္မရတဲ့ေဆးေတြက အမ်ားႀကီး။ အဲဒီေတာ့ ေနာက္ဆံုးေပၚ ကုသနည္းေတြနဲ႔ ကိုယ္နဲ႔က နည္းနည္းေဝးေနတယ္။ သူတို႔ဆီမွာ ေရွာ့ခ္ (Shock) ကို Central venous line (femoral vein) ထည့္ေနခ်ိန္မွာ ကိုယ္ေတြက venous cut down လုပ္ေနရတုန္းပဲ။ ေနာက္ပိုင္းစာအုပ္ေတြဆို venous cut down ဆိုတာ သိပ္ျမင္ရေတာ့မွာ မဟုတ္ဘူးေလ။ တခ်ဳိ႕ ေရာဂါေတြဆို Diagnosis ကို သူတုိ႔ ဆီမွာ CT scan, MRI, Scope ေတြနဲ႔ပဲ Confirm လုပ္ေနခ်ိ္န္မွာ ကိုယ္ေတြက ကို္ယ့္ရဲ့လက္ေတြ နားေတြ ကို အသံုးၿပဳေနရတုန္း။ အဲဒါမ်ဳိးေတြဆို ဟုိေခတ္က စာအုပ္အေဟာင္းေတြ ျပန္ရွာဖတ္ရတယ္။ ေနာက္ထြက္တဲ့ edition ေတြဆုိ မပါတတ္ေတာ့လုိ႔။

ေနာက္တစ္ခုကေတာ့ သူဟာ တကယ္ ေဇာက္ခ်လုပ္ကိုင္ျခင္း ဆိုတဲ့ Professional ျဖစ္ေနၿပီ။ သူတို႔ဆီမွာ ဆရာဝန္ေတြက ေဆးကုဖို႔က လြဲလို႔ ဘာမွ ပူစရာမရွိဘူး။ သူတို႔ေဆး႐ံုမွာဆို ဆရာဝန္ေတြ စိတ္ဖိစီးမႈ နည္းပါးေရး ေကာ္မတီေတာင္ ရွိတယ္ ဆိုပဲ။ ဒီမွာကေတာ့ အမ်ဳိးစံုပါပဲ။ လူနာေစာင့္ေတြ၊ ေဆးဖုိးဝါးခ၊ ေဆးခန္း၊ ဆက္ဆံေရး၊ သန္႔ရွင္းေရး ကအစ ကို္ယ့္ေခါင္းေပၚ ေတာ္ေတာ္ ေရာက္တယ္။ ဒီမွာက ေနာင္တစ္ခ်ိန္ ဆရာဝန္ ျဖစ္မယ့္ ေဟာက္ဆာဂ်င္ေတြ ေဆး႐ံုလာမလာကိုေတာင္ ေစာင့္ၾကည့္ စာရင္းယူေနရတာ။ ပညာယူဖို႔ တက္တက္ၾကြၾကြ ျဖစ္ေနရမယ့္ ကိစၥကို ဘယ္လိုေၾကာင့္မ်ား ေဆး႐ံုမလာခ်င္ ျဖစ္ေနၾကတယ္ မသိဘူး။ (ကိုယ့္ဘာသာရပ္ကို ကုိယ္တန္ဖိုး မထားတာ အံ့ၾသဖို႔ ေကာင္းတယ္)  အဲ … အပို အလုပ္ေတြ လုပ္ရတာကို ေျပာတာပါ။ ကိုယ္တို႔ ဒီက ဆရာဝန္ေတြက Semi-pro ျဖစ္ေနတာေပါ့ေနာ္။

ဒါေပမယ့္ ဒီမွာလည္း တကယ္ ပ႐ိုဖက္ရွင္နယ္ႀကီးေတြ ရွိပါတယ္။ အခု ဆရာဝန္ႀကီးေတြ ပေရာ္ဖက္ဆာႀကီးေတြကလည္း ကိုယ္တို႔လို ဘဝကို ျဖတ္သန္းၿပီး ႏုိင္ငံတကာ အသိအမွတ္ျပဳ အထူးကု ဘြဲ႕ေတြ ယူထားၾကတာပဲ။ တကယ္တမ္း ျပႆနာက ကိုယ္ ႀကိဳးစားဖို႔ လိုေနၿပီ၊ အခုထက္ အားထည့္ဖို႔ လိုေနၿပီ ဆိုတာပဲ ျဖစ္မွာပါ။

သားကို က်ဴရွင္ ထားရေအာင္ အကို။

ဆုိင္းမဆင့္ ဗံုမဆင့္ ေျပာလာေသာ မိန္းမျဖစ္သူကို ေမာ့ၾကည့္မိသည္။

ဘာလို႔လဲ၊ သားက စာမလိုက္ႏုိင္လို႔လား။ သားက ဥာဏ္လဲေကာင္းတယ္။ အကိုတို႔လည္း စာျပေပးေနတာပဲ။

ဒါေပမယ့္ သူေက်ာင္းမွာ ခဏခဏ အဆူခံရတယ္တဲ့ အကိုရယ္။ ေတာ္ၾကာေန ေဆာ့လို႔၊ ေတာ္ၾကာေန စာအုပ္က ညစ္ပတ္တာပဲ၊ တခါတခါက်ေတာ့ ဘာမွ မဟုတ္ဘဲ ဆရာမက ဆူတယ္တဲ့။ မေန႔က ညီမကို သူေျပာတာ အကို႔ကို ျမင္ေစခ်င္တယ္။ ကေလးက ဝမ္းနည္းေနတတ္ၿပီ။ ေတာ္ၾကာ ေက်ာင္းမွာ မေပ်ာ္ဘဲ ျဖစ္သြားဦးမယ္။

ဟ၊ အဆူခံရတာ က်ဴရွင္မတက္တာနဲ႔ ဆုိင္လို႔လား။

ဆိုင္တာေပါ့ အကိုရယ္။ ညီမ မေန႔က ဟုိဖက္လမ္းက မသီရိက ေျပာေနေသးတယ္။ သူ႔သား လည္း အရင္က အဲလိုပဲတဲ့။ ခဏ ခဏ အဆူခံရတာ က်ဴရွင္ထားလုိက္ေတာ့ မွ အဆူခံရ သက္သာသြားေတာ့တာ။ အခုဆို သား သား ေနတာပဲတဲ့။

အဲဒါဆို ဘယ္လိုလုပ္ရမလဲ။ က်ဴရွင္ခက ဘယ္ေလာက္လဲ။ ၿပီးေတာ့ မင္းေရာ အကိုေရာ အားမွ မအားတာ ကေလးကို ဘယ္သူ က်ဴရွင္ပို႔မလဲ။

က်ဴရွင္ခ ကတစ္လ ငါးေထာင္ေလာက္ေတာ့ ေပးရမယ္ ထင္တယ္။ က်ဴရွင္က ေန႔တုိင္းတက္စရာ မလုိဘူးတဲ့။ အဓိကက ဆရာမဆီ အပ္ၿပီး လခ အၿမဲ ေပးေနရင္ ရၿပီတဲ့။ ပို႔တာ မပို႔တာ က အေရးမႀကီးဘူးတဲ့။

ဘယ္လို ေခတ္ႀကီးလဲကြာ။ အကိုတို႔ ငယ္ငယ္တုန္းကဆို ခုႏွစ္တန္း အဂၤလိပ္ဆရာ ဦးေက်ာ္ျမင့္ဆို စေန တနဂၤေႏြ အခ်ိန္ပို ေခၚသင္တာ တျပားမွ မေပးရဘူး။ အခုေခတ္က်မွ …

အကိုရယ္ သူတို႔လည္း လခ မေလာက္လို႔ ေနမွာေပါ့။

ေအာ္၊ မင္းတို႔ အကိုတို႔ေရာ ေလာက္ေနလို႔လား။ မတတ္ႏုိင္လို႔ ေႏြရာသီသင္တန္းေတြ ဘာေတြေတာင္ ကေလး ကို ပို႔ႏုိင္တာမဟုတ္ဘူး။ သူ႔ေရွ႕ေရးေတာ့ ရင္ေလးပါတယ္ ကြာ။ ကဲ ထားသာ ထားလိုက္။ မင္းပဲ သြားအပ္ေပးလိုက္ေနာ္။ ျဖစ္တယ္မလား။ အကို႔ ကို ဒီေန႔ကစၿပီး မနက္ လက္ဘက္ရည္ ဝယ္မလာနဲ႔ေတာ့။ နည္းနည္းေတာ့ ပို အသံုး စိစစ္ရေတာ့မယ္ ထင္တယ္။ ဘယ္တတ္ႏုိင္မလဲေလ။

ဘြဲ႕လြန္ေျဖခြင့္ ေလွ်ာက္လႊာေတြ စေခၚေနတာ ဒီေန႕သတင္းစာမွာ ဖတ္ရတယ္။ ဇူလုိင္ ၃၀ ရက္ေန႔ ေလွ်ာက္လႊာ ပိတ္မယ္။ စက္တင္ဘာ ၄ ရက္ေန႔ ေျဖရမယ္။ ေဖာင္ႀကီး တက္ၿပီးသား ျဖစ္ရမယ္။ Clinical ဘာသာရပ္ေတြ အတြက္ (စိတ္ပညာဘာသာရပ္မွ လြဲ၍) လုပ္သက္ ၂ ႏွစ္ရွိရမယ္။ စိတ္ပညာကေတာ့ လုပ္သက္ တစ္ႏွစ္ ္ဆုိ ရတယ္။ တျခား basic science ဘာသာရပ္ေတြကိုေတာ့ လုပ္သက္ မကန္႔သတ္ထားဘူး။

အသက္ ၅၀ ထက္ မႀကီးရဘူး။

ေဆးပညာရယ္၊ ခႏၶာေဗဒရယ္၊ ဇီဝဓါတုေဗဒရယ္၊ ေရာဂါေဗဒရယ္ မေကြးမွာ စဖြင့္တာေတြ႕ရတယ္။

စာက်က္ၿပီးသားလူေတြ ေျဖဖို႔ ျပင္ၾကေပေတာ့။

ေပ်ာ္ရာမွာ မေန … ေတာ္ရာမွာ ေနရတဲ့ မင္းခေယာက်္ား … ကုိယ္ရယ္ပါ .. ကိုယ္ရယ္ပါ  ……….

ဒီသီခ်င္းေလး ကို ငယ္ငယ္ေလးထဲက ၾကားဖူးတယ္။ သိပ္အႀကိဳက္ႀကီး မဟုတ္ဘူး။ ဒါေပမယ့္ အခုတေလာေတာ့ ဒီသီခ်င္းပဲ ညည္းခ်င္ေနတယ္။

ဂ်ဴနီယာ စာမေရးျဖစ္တာလည္း ၾကာလွေပါ့။ သင္တန္းက ျပန္ေရာက္တာ အခုဆို တစ္လေက်ာ္သြားၿပီ။ တစ္ခါမွ ဘေလာ့ကို မေရးျဖစ္သလို သူမ်ား ဘေလာ့ေတြေတာင္ ဝင္မၾကည့္ျဖစ္ဘူး။ ကြန္နက္ရွင္ မေကာင္းတာလည္း ပါတာေပါ့။ လွ်ပ္စစ္မီးဆိုတာကေတာ့ ရန္ျဖစ္ထားတဲ့ အတုိင္းပဲ။ သူလာရင္ ကုိယ္မအား။ ကုိယ္အားရင္ သူမလာ။

ပို႔စ္ မေရးျဖစ္တဲ့ အေၾကာင္းထဲမွာ ဘာေရးရမလဲဆိုတာ မသိတာလည္း ပါတယ္။ ေဆး႐ံုက sister ဆရာမ တစ္ေယာက္ ေျပာဖူးတယ္။ “All the truth are not to be told” တဲ့။ အခုတေလာ ခံစားခ်က္ေတြက ရင္ဖြင့္လို႔ မေကာင္းတဲ့ အေၾကာင္းအရာေတြ မ်ားတယ္။ ေရလုိက္ငါးလုိက္ ဒါမွမဟုတ္ အမ်ားလိုပဲ မုိးခါးေရေသာက္ ဒီလိုပဲ ေနေနရေတာ့ ဦးေႏွာက္ေတြလည္း မသြက္ေတာ့ဘူး။

ဒီလဆိုရင္ ဂ်ဴနီယာတို႔ posting ေျပာင္းၾကရၿပီ။ တခ်ဳိ႕တေလလည္း ခပ္ေဝးေဝး။ တခ်ဳိ႕လည္း ခပ္နီးနီး။ လူတစ္စုက်ေတာ့ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕ တစ္ဝိုက္မွာ။ ဒီေနရာမွ ဘာေတြ႕ရသလဲ ဆိုေတာ့ အဲဒီလူစုမွာ ဆင္တူတာေလးေတြ ရွိတာေတြ႕ရတယ္။ ဘာေတြ ဆင္တူသလဲ ဆိုေတာ့ ဘဝေပးေကာင္းတာေပါ့ဗ်ာ။ ဘယ္လို ဘဝေပးေကာင္းလဲ ဆုိတာေတာ့ မေမးနဲ႔။ ဒီေခတ္ႀကီးမွာ ဘဝေပးေကာင္းတာ ဘာရွိသလဲ။

လူတစ္ေယာက္ကို အလုပ္ႀကိဳးစားေစခ်င္တယ္ဆိုရင္ စည္းကမ္းခ်ည္းပဲ တင္းက်ပ္ေနလို႔ မရႏိုင္ဘူး။ ဆုလာဒ္ေလးေတြလည္း ေပးရတယ္။ အဲဒါမွ အဲဒီလူရဲ့ ႀကိဳးစားခ်င္စိတ္ကို ျမင့္တင္ေပးရာ ေရာက္တယ္။ ဆုေပး ဒဏ္ေပး။ ဘိုလို ဆိုရင္ေတာ့ “Carrots and Stick” ေပါ့။ ဒါကို စီမံခန္႔ခြဲမႈ ပညာရပ္မွာေရာ ေဆးပညာမွာေရာ ပါဝင္တဲ့ Behavioral Science မွာ ေသခ်ာရွင္းျပထားတယ္။ ဆုေတာ့ ေပးစရာ မရွိဘူး။ တစ္ခုခု မမွားနဲ႔၊ ျပန္မေျပာနဲ႔၊ အဆင္မေျပ မျဖစ္နဲ႔ ေသခ်ာတယ္ အျပစ္ေပးခံရမယ္ ဆိုလို႔ကေတာ့ အျပစ္မျဖစ္ေအာင္ပဲ ေနၾကေတာ့မွာပဲ။ ႀကိဳးစားမႈမွာ အနည္းနဲ႔ အမ်ားေတာ့ ထိခိုက္လာႏုိင္တယ္။

လူတိုင္းမွာ မာနဆိုတာ ရွိသင့္သေလာက္ ရွိသင့္တယ္။ ဒါမွ ႀကိဳးစားမႈ ဆိုတာ ျဖစ္လာမွာ။ ကိုယ္ကေတာ္လို႔ မဟုတ္ဘဲ အခြင့္အေရးတစ္ခုခု ရွိလို႔ သူမ်ား အေပၚမွာ ေရာက္ေနတယ္ ဆိုရင္ ဘယ္ေလာက္ ရွက္ဖုိ႔ ေကာင္းမလဲ။ ဒါေပမယ့္ မရွက္ၾကပါဘူး။ ဒါေတြကိုပဲ အလုအယက္ မက္ေမာေနၾကတာ မဟုတ္လား။ ကိုယ္က်င့္ကို ဖက္တြယ္ၿပီး သူတုိ႔လုိ အခြင့္အေရး မယူတဲ့ လူေတြေတာင္ ငတံုးလုိ႔ ျမင္တတ္ၾကတယ္။ ဒီလိုလူေတြမ်ားလာရင္ အဲဒီ အလုပ္က တုိးတက္မႈ ရွိပါဦးမလား။

ေတြးၾကည့္တာပါ။ ဘယ္သူကိုမွ မရည္ရြယ္ဘူး။ ထိခိုက္မႈ ရွိရင္ ခြင့္လႊတ္ပါ။ ဂ်ဴနီယာလည္း ေတာ္ေတာ္ ညံ့ေသးတယ္။ ညံ့ေတာ့ ေတာ္တဲ့သူေတြကို ေဘးထုိင္ ဘုေျပာၾကည့္တာေပါ့။ မေကာင္းဘူး။ ဒီအက်င့္က မေကာင္းဘူး။ ျပင္မွ။

ဒီလလယ္ဆို ဂ်ဴနီယာလည္း ေတာင္ေျခ ၿမိဳ႕ေလးတစ္ၿမိဳ႕မွာ သဘာဝနဲ႔ အလြန္နီးကပ္စြာ (ရုပ္ဝတၱဳ ပစၥည္းမ်ားႏွင့္ ေဝးကြာစြာ) သြားေရာက္ ေနထိုင္ရဦးမည္။

ဘာလိုလိုနဲ႔ ၁၄ ပတ္ဆိုတဲ့ အခ်ိန္ဟာ ကုန္ခါနီးပါၿပီ။ ၄ ပတ္ပဲ က်န္ေတာ့မယ္။ အဲဒီအခါက်ရင္ အင္တာနက္ကုိ အရင္လို ျပန္သံုးႏုိင္ၿပီေပါ့။ မီးလာရင္ ၿပီးေတာ့ connection ေကာင္းရင္ေပါ့ေလ။

၁၀ ပတ္ကုန္သြားတဲ့ အခ်ိန္ေနာက္မွာ ကုိယ့္ကုိကုိယ္ ျပန္ဆန္းစစ္ၾကည့္တယ္။ ဘာေတြ အက်ဳိးရွိလာသလဲ လုိ႔။

ကုိယ္အေလးခ်ိန္ က်သြားပါတယ္။ ၁၀ ေပါင္ေက်ာ္က်သြားတာပါ။ ၿပီးခဲတဲ့ ႏွစ္ဆန္းပုိင္းေလာက္က စဝလာလိုက္တာ သင္တန္းမတက္မီ အထိ က်ေနာ္ ၁၃၁ ေပါင္အထိ ေရာက္သြားပါတယ္။ အခု ၁၂၀ ေလာက္ပဲ ရွိပါေတာ့တယ္။ ေလ့က်င့္ခန္းေတြ မွန္မွန္လုပ္၊ အခ်ိန္မွန္ လမ္းေလွ်ာက္ရတာေတြရဲ့ အက်ိဳးေက်းဇူးေပါ့။ အစားအစာ စားမေကာင္းလို႔ မစားႏုိင္တာလည္း ပါပါတယ္။

စာက်က္ဖို႔ အစပ်ဳိးျဖစ္ပါတယ္။ အေဆာင္က hall type ဆုိေတာ့ စာက်က္ရတာ အာ႐ံု စူးစိုက္မႈ မရေပမယ့္ နည္းနည္းေတာ့ က်က္ျဖစ္ပါတယ္။ စက္တင္ဘာ မွာ ေျဖရမွာ ဆုိေတာ့ နည္းနည္း ျမန္ျမန္ ဖတ္ဖို႔ေတာ့ လုိတာေပါ့ေလ။

လူေတြနဲ႔ ပိုဆက္ဆံျဖစ္ပါတယ္။ အရင္က လူနာရယ္ ဆရာဝန္ရယ္ အလုပ္သမားရယ္ မိသားစုရယ္ သူငယ္ခ်င္းေတြရယ္ ဒါေတြနဲ႔ပဲ ေတြ႕ထိ ဆက္ဆံေနတာကေန အခုေတာ့ ေနရာအႏွံ႕က အရာရွိအမ်ဳိးမ်ိဳးနဲ႔ ဆက္ဆံရတာေပါ့ေလ။ နည္းနည္း အခက္အခဲ ရွိေပမယ့္ မဆုိးပါဘူး။

Presentation skill တက္လာပါတယ္။ Discussion ေတြမွာ ေရွ႕ထြက္ၿပီး မ်ားမ်ားေျပာျဖစ္တယ္။ ဘယ္လို ေျပာရင္ ဆြဲေဆာင္မႈ ရွိလဲ။ ဘယ္လို ျပင္ဆင္ရမလဲ စသည္ျဖင့္ အရင္ထက္ေတာ့ ကုိယ့္ကုိကုိယ္ ယံုၾကည္မႈ ပိုလာပါတယ္။

အနားရပါတယ္။ အလုပ္ကေန ခဏ အနားရပါတယ္။ စိတ္လြတ္ကိုယ္လြတ္ မဟုတ္ေပမယ့္ အလုပ္မွာ ရွိတဲ့ စိတ္ဖိစီးမႈေတာ့ နည္းနည္း ေလ်ာ့သြားတယ္။

ပိုေတြးျဖစ္ပါတယ္။ အနာဂတ္အတြက္ ဘဝအတြက္ ကုိယ္ျဖစ္ခ်င္တာ ကိုယ္လုပ္ေပးခ်င္တာ ကိုယ္ယံုၾကည္တာေတြကို မွ်တေအာင္ ဘယ္လိုလုပ္မလဲ ဆိုတာ ပိုနားလည္လာတယ္။ အရင္လို တဇြတ္ထုိး လုပ္ခ်င္ရာလုပ္ ေျပာခ်င္ရာေျပာလို႔ မရဘူးဆိုတာ ပို နားလည္လာပါၿပီ။

က်ေနာ့ Consultant က ေျပာဖူးတယ္။ “Life depends on your perspectives” တဲ့။ အရင္က နားမလည္ခဲ့ဘူး။ အခုေတာ့ နားလည္သြားၿပီ။ ဘယ္လို အေျခအေနမွာပဲ ျဖစ္ျဖစ္ ကိုယ္အေနနဲ႔ အက်ဳိးရွိမယ့္ အရာကို အခ်ိန္သံုးတတ္ဖုိ႔ပဲ လုိတယ္။